2026-жылдын 11-июнунда Ош мамлекеттик университетинде Ош шаары үчүн «Жашыл шаар» аракеттер планын (Green City Action Plan, GCAP) иштеп чыгуунун алкагында кызыкдар тараптар үчүн семинар болуп өттү. Иш-чара жакынкы жылдарда шаардын туруктуу жана климаттык жактан туруктуу өнүгүүсүнүн артыкчылыктуу багыттарын аныктай турган стратегиялык документти даярдоодогу маанилүү этап болуп калды.
Семинарга Ош шаарынын мэриясынын, муниципалдык ишканалардын, мамлекеттик органдардын, эл аралык уюмдардын, бизнес чөйрөсүнүн, академиялык коомчулуктун жана жарандык сектордун өкүлдөрү катышты. Катышуучулар шаардык инфраструктуранын учурдагы абалын, экологиялык чакырыктарды жана Ошту заманбап, туруктуу жана жашоого ыңгайлуу шаар катары өнүктүрүүнүн келечегин талкуулашты.
Семинардын алдында 9 жана 10-июнда бир катар жумушчу жолугушуулар өткөрүлдү. ЮНИСОН Групптун эксперттери муниципалитеттин жана тиешелүү уюмдардын өкүлдөрү менен биргеликте шаардын өнүгүүсүнүн негизги багыттары боюнча консультацияларды өткөрүштү. Алар суу менен камсыздоо жана саркынды сууларды чыгаруу, катуу тиричилик калдыктарын башкаруу, энергетика, шаардык имараттар, транспорт жана климаттык туруктуулук маселелерин камтыды.
Семинардын жүрүшүндө катышуучулар Европа реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкынын (ЕРӨБ) Green Cities демилгесинин алкагында Ош шаарынын өнүгүүсүнүн узак мөөнөттүү көрүнүшүн карап чыгышты. Өзгөчө көңүл климаттык тобокелдиктерди жана шаардын аялуулугун талдоого бурулду. Эксперттер алдын ала жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн жыйынтыктарын сунушташып, андан соң катышуучулар жумушчу топтордо эң актуалдуу көйгөйлөрдү жана аларды чечүүнүн мүмкүн болгон жолдорун талкуулашты.
Программанын негизги бөлүктөрүнүн бири климаттык коркунучтардын шаардык системаларга жана инфраструктурага тийгизген таасирин талкуулоо болду. Катышуучулар климаттын өзгөрүшүнө байланыштуу учурдагы жана мүмкүн болуучу тобокелдиктерди, анын ичинде катуу ысыкты, суу ташкындарын, сел агымдарын жана суу менен энергия ресурстарына болгон басымдын күчөшүн баалашты.
Күндүн экинчи жарымында GCAPтын негизги багыттары боюнча сектордук баалоолор сунушталды. Алар суу менен камсыздоо жана саркынды сууларды чыгаруу, калдыктарды башкаруу, энергетика жана имараттар, ошондой эле транспорт тармактарын камтыды. Топтук иштердин алкагында ар кандай уюмдардын өкүлдөрү ар бир сектор боюнча артыкчылыктуу чакырыктарды аныктап, келечектеги «Жашыл шаар» аракеттер планына киргизилиши мүмкүн болгон чараларды сунушташты.
Ош Кыргызстандын эң ыкчам өнүгүп жаткан шаарларынын бири болуп саналат. Калктын санынын өсүшү, шаар аймагынын кеңейиши жана экономикалык активдүүлүктүн жогорулашы инфраструктурага жана жаратылыш ресурстарына кошумча жүк жаратууда. Мындай шартта комплекстүү «Жашыл шаар» аракеттер планын иштеп чыгуу калктын жашоо сапатын жогорулатууга жана шаардын климаттык өзгөрүүлөргө туруктуулугун арттырууга багытталган эң натыйжалуу инвестициялык жана башкаруучулук чечимдерди аныктоого мүмкүндүк берет.
Семинардын жыйынтыгында артыкчылыктуу багыттардын жана сунуштардын тизмеси түзүлүп, алар GCAPты иштеп чыгуунун кийинки этабында пайдаланылат. Мындан ары шаардын экологиялык жана инфраструктуралык көйгөйлөрүн чечүүгө багытталган стратегиялык максаттарды, конкреттүү иш-чараларды жана инвестициялык долбоорлорду даярдоо пландаштырылууда.
Долбоор ЕРӨБдүн «Жашыл шаарлар» программасынын алкагында Ош шаарынын муниципалитети менен өнөктөштүктө ишке ашырылууда. Консультациялык колдоону ЮНИСОН Групп жана E Co. Ltd (Улуу Британия) компанияларынын консорциуму көрсөтүүдө.
GCAPты иштеп чыгуу Ош шаары үчүн туруктуу, экологиялык жактан жоопкерчиликтүү жана климаттык өзгөрүүлөргө ыңгайлашкан келечекти калыптандыруу жолундагы маанилүү кадам болуп саналат.
